Γιατί ακατάσχετη η παρακμή

H απειλή πυρηνικού ολοκαυτώματος μοιάζει εγγύτατη και ρεαλιστικά τόσο πιθανή όσο ποτέ άλλοτε. Τα ερωτήματα και η απορία που κομίζουν, δύσκολα παρακάμπτονται ή απωθούνται. Γίνεται επιτακτική η ανάγκη να ξανασυλλαβίσουμε το «νόημα» της ζωής και του θανάτου, ακροπατώντας στην κόψη του επισφαλούς. Με τα κριτήρια (προϋποθέσεις, εμπειρίες) της συνειδητής ζωής,…

Η ένοχη κενολογία

Υπάρχει συλλογική ενοχή; Ή ο νομικός καταλογισμός και η ψυχολογική βίωση της ενοχής είναι μόνο και πάντοτε ατομικό γεγονός; Μπορούμε να καταλογίσουμε έγκλημα, παράπτωμα ή πταίσμα συνολικά σε μια κοινωνία, σε ένα κράτος, σε ένα θεσμό – μπορεί να αποδοθεί συλλογικά η ενοχή; Στην περίφημη δίκη της Νυρεμβέργης, μετά τον Δεύτερο…

Παράνοια εξοπλιστικής υπεροχής

«Φεύγα, φεύγα, φεύγα είπε το πουλί. Το ανθρώπινο είδος δεν αντέχει πάρα πολλή πραγματικότητα» (Go, go, go said the bird, the human Kind cannot bear very much reality). Τα χρόνια φεύγουν και ο στίχος του T. S. Eliot, δημοσιευμένος το 1936, δεν χάνει τη φρεσκάδα – ενάργεια της ζωτικής αλήθειας, απορίας…

Πατείται ο θάνατος θανάτω;

Δεν είναι αυτονόητο (ούτε εύκολο) να ξεχωρίζουμε την εμπειρία του πραγματικού από ψυχολογικά υποκατάστατα της πραγματικής εμπειρίας. Να διακρίνουμε την πραγματικότητα από την ψευδαίσθηση. Παράδειγμα κοινότοπο, τα ερωτικά βιώματα. Άνθρωποι «νιώθουν» ερωτευμένοι, ζουν την ευφροσύνη της ερωτικής συναρπαγής, σίγουροι για την αλήθεια, την πραγματικότητα των βιωμάτων τους. Και σε σύντομο…

Μπολσόι και Σταβρόγκιν

Την Πέμπτη 7 Απριλίου του 2022, σε συνεδρία ολομέλειας της Βουλής των Ελλήνων, είχε κληθεί και παρίστατο η Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας. Η παρουσία της Προέδρου είχε καίρια συμβολική σημασία: Το κοινοβουλευτικό σώμα θα δεξιωνόταν τον πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι και η παρουσία της Προέδρου υπογράμμιζε τον χαρακτήρα καθολικότητας…